Τους καλοκαιρινούς μήνες, τα τσιμπήματα στη θάλασσα ή στην ξηρά είναι ένα συχνό φαινόμενο. Τα τσιμπήματα συνήθως προκαλούν μια μικρή ενόχληση. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις που δεν είναι εντελώς… αθώα και μπορεί να οδηγήσουν σε αλλεργική αντίδραση. Εδώ μπορείτε να διαβάσετε πώς θα αναγνωρίσετε και θα αντιμετωπίσετε τα συμπτώματα τσιμπήματος ή δαγκώματος από τους …μικρούς μας εισβολείς!

ΤΣΙΜΠΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

Τα συνηθέστερα τσιμπήματα τα οποία μπορεί να μας χαλάσουν τη διάθεση στη θάλασσα προέρχονται συνήθως από α) τσούχτρες/θαλάσσιες ανεμώνες β) αχινοί ή γ) δράκαινες/σκορπίνες.

α) Τσούχτρες
Οι τσούχτρες αποτελούνται από ένα «καπέλο» και πολλά λεπτά πλοκάμια στα οποία υπάρχουν χιλιάδες μικρά «μπαλάκια», οι νηματοκύστες. Αυτές, όταν έρθουν σε επαφή με σκληρή επιφάνεια, όπως το δέρμα μας, σπάνε και το ελατήριό τους μπαίνει στο δέρμα απελευθερώνοντας την τοξίνη. Πολλές φορές με τη θαλασσοταραχή τα πλοκάμια σπάνε και πλέουν ελεύθερα, με αποτέλεσμα να έρχονται σε επαφή με το δέρμα μας και να έχουμε συμπτώματα χωρίς όμως να βλέπουμε τσούχτρες. Τι κάνουμε;

  • Αποφεύγουμε να τρίψουμε την περιοχή ή να ρίξουμε γλυκό νερό για να μη σπάσουμε τις ανέπαφες νηματοκύστες που δεν έχουν σπάσει και απελευθερώσουν ακόμα περισσότερο δηλητήριο
  • Ρίχνουμε στην περιοχή οινόπνευμα για να αδρανοποιήσουμε την τοξίνη και να προκαλέσουμε πήξη του τοιχώματος των ανέπαφων κυστών
  • Αφού ξεπλύνουμε την περιοχή με θαλασσινό νερό, ρίχνουμε ταλκ ή λεπτή άμμο ούτως ώστε να δημιουργήσουμε ένα κατάπλασμα
  • Αφαιρούμε τα «ελατήρια» και τις ανέπαφες νηματοκύστες, όχι με γυμνά αφού είναι πολύ πιθανό να τραυματιστούμε και σε άλλα σημεία
  • Ξεπλένουμε πάλι με θαλασσινό νερό και βάζουμε μια κρέμα με κορτιζόνη

Οι θαλάσσιες ανεμώνες ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις τσούχτρες. Προκαλούν πιο ήπια συμπτώματα από τις τσούχτρες και η αντιμετώπιση τους είναι η ίδια.

β) Αχινοί

Στη Μεσόγειο ευτυχώς δεν έχουμε δηλητηριώδη είδη. Οι βλάβες προκαλούνται από την εισχώρηση των αγκαθιών στο δέρμα, με αποτέλεσμα τον πόνο, τον ερεθισμό και πιθανώς αργότερα την ανάπτυξη κοκκιωμάτων. Τι κάνουμε αν μας τσιμπήσει αχινός:

  • Προσπαθούμε να βγάλουμε τα αγκάθια που προεξέχουν με τσιμπιδάκι, πολύ προσεχτικά χωρίς να τα σπάσουμε.
  • Αφού καθαρίσουμε την περιοχή, βάζουμε συχνά επιθέματα με ξίδι. Τα αγκάθια αποτελούνται από ανθρακικό ασβέστιο και το οξικό οξύ του ξιδιού τα διαλύει.

Γ) Δράκαινες/Σκορπίνες

Είναι ψάρια, τα οποία συνήθως είναι θαμμένα μέσα στην άμμο και έτσι μπορεί εύκολα να τα πατήσουμε. Στη ράχη τους έχουν 1 με 2 μεγάλα αγκάθια, τα οποία περιέχουν δηλητήριο. Μόλις μας τσιμπήσουν, αισθανόμαστε αμέσως έντονο πόνο και σύντομα το σημείο κοκκινίζει και πρήζεται. Ορισμένα ευαίσθητα άτομα μπορεί να εμφανίσουν συμπτώματα αλλεργικού σοκ. Πώς τις αντιμετωπίζουμε:

  • Προσπαθούμε να χαράξουμε το σημείο και να αφαιρέσουμε το δηλητήριο (κυκλοφορούν ειδικές αντλίες που ρουφούν το δηλητήριο φιδιών, σκορπιών κ.λπ.)
  • Καλό θα είναι, αν μπορούμε, να βυθίσουμε το μέλος σε πολύ ζεστό νερό ή να πλησιάσουμε με προσοχή την καύτρα τσιγάρου, γιατί με τη θερμότητα αδρανοποιείται το δηλητήριο
  • Χρησιμοποιούμε τοπικά κρέμα με αντιβιοτικό και κορτιζόνη
  • Αν γενικεύονται τα συμπτώματα, ζητάμε ιατρική βοήθεια

ΤΣΙΜΠΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΞΗΡΑ

Τα συνηθέστερα τσιμπήματα προκαλούνται από α) σφήκες/μέλισσες/αράχνες και β) τσιμπούρια.

α) Σφήκες/Μέλισσες/Αράχνες
Προκαλούν έντονη τοπική αντίδραση με το νύγμα τους, όπως ερυθρότητα, οίδημα, κνησμό και πολλές φορές λεμφαγγειίτιδα – λεμφαδενίτιδα. Σε μερικά άτομα το νύγμα μπορεί να προκαλέσει αλλεργικό σοκ.

Πώς τα αντιμετωπίζουμε:

  • Αν το τσίμπημα είναι από μέλισσα, αφαιρούμε με προσοχή το κεντρί.
  • Τοπικά βάζουμε παγοκύστες για να επιβραδύνουμε τη διάχυση του δηλητηρίου.
  • Χρησιμοποιούμε τοπικά κρέμα με κορτιζόνη και αντιβιοτικό.
  •  Αν γενικεύονται τα συμπτώματα, ζητάμε ιατρική βοήθεια.

Β) Τσιμπούρια

Είναι έντομα με μικρό κεφάλι και δαγκάνες με τις οποίες προσκολλώνται ισχυρά στο δέρμα και απομυζούν αίμα και μπορεί να μεταδώσουν ασθένειες, όπως η νόσος του Lyme και ο πυρετός των βραχωδών ορών. Τι πρέπει να προσέξουμε αν μας τσιμπήσει τσιμπούρι;

  • Πριν προσπαθήσουμε να αφαιρέσουμε το έντομο, βάζουμε σε ένα βαμβάκι οινόπνευμα και το τοποθετούμε επάνω στο έντομο για 5 με 10 λεπτά. Με τον τρόπο αυτό τα τσιμπούρια παραλύουν και χαλαρώνουν οι δαγκάνες τους
  • Μετά με ένα τσιμπιδάκι προσπαθούμε αργά, αλλά σταθερά να το ξεκολλήσουμε χωρίς να κοπεί το κεφάλι (αν μείνει, μπορεί να δημιουργήσει κοκκίωμα)
  • Απολυμαίνουμε την περιοχή και βάζουμε αντιβιοτική κρέμα με κορτιζόνη
  • Καλό είναι έπειτα από δυο περίπου μήνες να γίνει έλεγχος για νόσο του Lyme

Έχετε πάντα έτοιμο ένα Κουτί Πρώτων Βοηθειών

Το κουτί Πρώτων Βοηθειών για τις διακοπές θα πρέπει να περιέχει: Οινόπνευμα, οξυζενέ, αντισηπτικό, ξίδι, βαμβάκι, γάζες, τσιμπιδάκι, ψαλίδι, ταλκ, αυτοκόλλητους επιδέσμους, κορτιζονούχο κρέμα, αντιβιοτική αλοιφή, αντιμικροβιακό σπρέι, αντιβιοτικά ευρέως φάσματος, προγεμισμένες σύριγγες αδρεναλίνης και  κορτιζόνης (χρήση από γιατρό).

Πότε πρέπει να αναζητήσουμε ιατρική βοήθεια;

Επειδή όμως δεν είναι όλες οι περιπτώσεις ίδιες και πολλές φορές δεν είμαστε σίγουροι για το πώς πρέπει να αντιδράσουμε, απευθυνόμαστε αμέσως στον πλησιέστερο γιατρό, ειδικά αν μετά το τσίμπημα ή το δάγκωμα εμφανίσουμε κάποιο ή περισσότερα από τα εξής συμπτώματα:  πυρετό, δυσκολία στην αναπνοή ή στην κατάποση, πρήξιμο στο στόμα ή στο πρόσωπο, ζαλάδα και τάση για εμετό.

Το καλοκαίρι οι «απρόσκλητες παρέες» είναι πολλές. Για να μη μας χαλάσουν τις διακοπές μας φροντίζουμε να είμαστε πάντοτε προετοιμασμένοι και να ακολουθούμε τις απλές αυτές οδηγίες πρώτων βοηθειών.